- "Lòng ta chùa chiền" hình như đã nói hộ một tâm sự xuyên suốt của anh trong tập thơ này, cũng như các tập thơ trước đó: Một nỗi hoang hoải về dĩ vãng, sự tự dằn vặt mình trong cuộc sống bữa nay? - Tôi không cảm thấy mình u hoài đến mức bỏ bẵng thực tiễn
Tôi thích mình dần mới hơn trong sáng tạo, khác hơn về những điều muốn nói và cách nói. Tôi cho rằng những gì mình mường tượng, suy tưởng cần phải được trình bày một cách thận trọng, như những sản phẩm của sự tuyển lựa nghiêm túc… chả hạn, khi viết bài "Từ thôn Nghĩa Lộ" - thơ tự do, tôi cứ nghĩ mãi về hoàng hôn trên cánh đồng, rồi từ từ viết ít một: "Cỏ rộng mãi/Cặp chuồn chuồn ớt cõng nhau bay từ nghìn năm trước/Đang hiện ra nhãi mây chiều…".
Có lần, một người quen hẹn gặp bố tôi ở gần chùa Quan Hoa bên hồ Thiền Quang, bố tôi đi từ Hà Đông ra, vòng đi vòng lại mãi mới nhận ra được. Thi sĩ trẻ Nguyễn Quang Hưng. Và ngày một theo chiều hướng muốn khai phá nhiều hơn ở sức mường tưởng chứ không muốn lệ thuộc vào loại thể nữa. Niềm trân trọng vẻ đẹp bền vững của kí vãng, với tôi, cũng có can dự với việc tìm thấy giá trị đương thời của chúng.
Hànôịmới có cuộc chuyện trò với nhà thơ Nguyễn Quang Hưng. Những chuyện buồn man mác ấy của một người Hà Nội bình thường như bao người khác vẫn ám ảnh tôi khi nghĩ về gia đình, dòng họ, về cuộc sống cá nhân chủ nghĩa trong biến đổi thời cuộc.
Như là: "… Chiếu chùa nằm đợi yếm đào/Sao người để gió ra vào chiếu tôi…". Việc đó sẽ thôi thúc, lôi kéo mình suy ngẫm, liên hệ và tác động vào việc khai khẩn, biểu thị ngôn ngữ.
Và, chính sự hài hòa quá vãng - thực tại để hướng tới ngày mai cũng là một cách để xoa dịu mâu thuẫn, những xung đột diễn ra trong bản thân và trong đời sống hôm nay. Từ "Mùa Vu Lan", qua "Vườn ánh sáng", đến "Lòng ta chùa chiền" là sự biến đổi về cảm nhận và thao tác trong tôi, chúng rất tự nhiên, theo ý thích.
Một điều rốt cục, tôi kỳ vọng người đọc sẽ san sớt và bằng những phương pháp giám định nhất thiết hãy cùng với thi sĩ thấu hiểu tác phẩm.
- Xin cảm ơn anh!. Thế mà thuở xưa, ngày còn niên thiếu, cũng bên hồ, bố tôi thẳng tuột học nhạc trong lớp của một vị linh mục và các nhạc sĩ.
- Nhưng, những thí nghiệm ấy có thể lạc lối, nhất là khi nó không còn giữ được sự giản dị rất cấp thiết của thơ? Anh có lo ngại về điều đó? - Cái giản dị là cái chúng ta vươn tới, nhưng về cách bộc lộ thì tôi nghĩ không thể đơn giản.
- Tại sao trong "Lòng ta chùa chiền" và cả tập thơ trước đó, lại cứ phải là thơ như văn xuôi mà không phải là thơ truyền thống, hay nhân tiện dạng nào thân thuộc, dễ đọc? - Tập "Mùa Vu Lan" tôi in năm 2011 cũng vần điệu nối nhau đấy chứ! Lại có các bài lục bát nữa.
Đôi khi vẫn phải có sự dồn nén, phức tạp để trình diễn. - Như thế tức là có một sự thiếu vắng phê bình với thơ? Anh có nghĩ thơ trong cuộc sống bữa nay vốn đã bị "lép vế", nhưng thơ của những người trẻ đang tìm tòi đổi mới với giọng điệu khác lạ lại càng khiến công chúng băn khoăn hơn? - Xin cùng chị gửi câu hỏi về sự thiếu vắng này đến nhà phê bình, cũng như nỗi lo lắng về sự "lép vế" và nỗi băn khoăn về thơ trẻ.
# Những điều giản dị nhất của cuộc sống với tính hàm súc của ngôn từ. Ở đây, với tôi, viết tự do, kéo dài, dàn trải sẽ miêu tả được nhiều hơn, có thể dồn nén ý nghĩ và sự tưởng tượng của mình; mặt khác, chúng mang lại hứng thể nghiệm, muốn viết cho khác đi.
Tôi quan tâm những giá trị vững bền được sản sinh, bồi đắp qua thời gian dài, cho đến hôm nay vẫn song hành và lung linh một cách sinh động, khoác trong cuộc sống thường ngày. - Với câu thơ "Một người trai chải tóc ngồi dậy/Đạp xe lại phố bàng xưa" cùng nhiều hình ảnh khác nữa, dường như đều ẩn giấu một nỗi nhớ thương cái hào hoa Hà Nội thuở xưa…? - Những câu thơ này tôi viết cho bố tôi, một người thợ thêu trong một gia đình làm nghề thêu ở các phố Hàng Nón, Hàng Trống, Hàng Mành… trong những năm trước và sau 1945.
Có thể chị đang nhắc đến tập "Vườn ánh sáng" in năm 2008, nhưng lại tụ hội những bài viết sau "giai đoạn" "Mùa Vu Lan" vốn thuộc về thời sinh viên và "hậu" sinh viên. Tôi thấy cần có nhiều diễn đàn để cho các chuyên gia và công chúng rộng rãi - cũng chính là những người phê bình từ góc độ của họ - có thể đối thoại một cách cởi mở với các cây bút trẻ.
Có sao dồn nén riêng tư ở bài thơ này, từ những điều bố tôi kể lại, về những ngôi nhà cũ với nếp sinh hoạt trong một gia đình thị dân Hà Nội, về những ngày khói lửa, về nỗi buồn thăm thẳm khi thành thị dần thay đổi. Chẳng phải sao khi hôm qua cũng thế, bữa nay và tương lai cũng vậy, chúng ta vẫn lửa hương trên ban thờ, trong các dịp lễ lạt, tết nhất… vừa nhớ thương những bóng hình cũ, vừa khấn nguyện và hy vọng cho những ngày mai tốt đẹp hơn, thanh thản hơn? Cũng như thế, bao nhiêu ý tưởng đẹp đẽ, cao cả và nhân đức mà ta nhận ra từ những lời dạy trong đạo, tín ngưỡng, nếp sinh hoạt văn hóa, trong sự duy trì các phong tục, tập quán… cho đến nay và tương lai, chúng sẽ còn hiện hữu trong đời sống.
No comments:
Post a Comment