Bác hết lòng thương yêu, dạy bảo cán bộ. Quả nhiên, sau những ngày ấy, nhất là từ khi Bác khuất, tệ biển thủ phung phá cứ tăng lên và đang trở thành một quốc nạn. Mặc dù những khó khăn dồn dập do thù trong, giặc ngoài gây ra, cuộc tổng tuyển cử trong cả nước đã được tiến hành chỉ bốn tháng sau ngày độc lập.
Theo Bác Hồ, thứ biển thủ, hoang toàng và bệnh quan lại, dù cố ý hay không, cũng là bạn đồng minh của thực dân và phong kiến. ". Những người này lạm dụng những quyền hành để vơ vét của công, áp bức dân lành. Họ chuyên việc xét xử vừa nhân danh đạo lý, vừa thi hành luật pháp nhưng lại bất chấp cả luật pháp và đạo lý.
Vụ án đã gây cho Bác Hồ một nỗi đau buồn sâu sắc. Lẽ tất nhiên các bạn cần phải nêu cao cái gương "phụng công thủ pháp, chí công vô tư lự" cho quần chúng noi theo". Kết hợp đức trị với pháp trị trên cơ sở những bài học lịch sử của dân tộc và lập trường tiến bộ của nhân loại, chính là những lời dạy vô cùng quý mà Bác Hồ đã để lại cho chúng ta.
Có thể coi triều đại Lê Thánh Tông là tiêu biểu cho thời cực thịnh của phong kiến Việt Nam. Trần Dụ Châu và gia đình chống án lên Bác Hồ, xin được khoan hồng. Bác xoành xoạch gắn liền việc giáo dục đạo đức với thi hành luật pháp. Biện pháp chống suy thoái hiện giờ chính là luật pháp, vị dốt nát để ngăn chặn nó.
Sự thi hành pháp luật dựa theo "lẽ phải", những "đạo lý" trừu tượng dễ khiến cho nhân dân không thấy hết được ý nghĩa của nó.
Nhưng đối với loại sâu mọt đục khoét nhân dân, trị một người để cứu muôn người, dù rất đau lòng, Bác đã ký lệnh bác đơn chống án của Trần Dụ Châu.
Vì sao như vậy? Vì Bác thấy trước rằng khi Đảng cầm quyền thì cán bộ và đảng viên dễ dàng trở thành những "ông quan cách mệnh".
Nó làm hỏng tinh thần trong lành và ý chí khắc khổ của cán bộ ta. Ngay từ phiên họp đầu tiên của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (ngày 3-9-1945), chủ toạ Hồ Chí Minh đã đề ra nhiệm vụ: "Chúng ta phải có một hiến pháp dân chủ.
Về mặt đức trị, ông luôn luôn viết những lời răn dạy triều thần và nhân dân. Bên cạnh mặt hăng hái, đạo đức và luật pháp phong kiến đã diễn đạt khá nhiều mặt tiêu cực và ngày càng sản sinh ra nhiều tham quan ô lại. Nhân dân chưa có thói quen sống theo những lề luật hợp pháp và hợp lý được hợp nhất ở mọi cấp, mọi nơi.
#. 6, tr490. (2) Chúng ta hiểu tại sao năm 1945, ngay trong những ngày đầu của Chính quyền cách mệnh, Bác đã không ngừng nhắc nhỏm cán bộ ta về những sai phạm dễ mắc phải trong quá trình quản lý giang san. Ngay từ năm 1945, khi Nhà nước dân chủ quần chúng. # Vừa được thành lập, cán bộ còn đang cùng quần chúng đồng cam cộng khổ, sống chan hòa với nhau, Bác đã đặt ra nhiệm vụ chống quan tiền.
Tôi cho rằng, trước tình hình suy thoái về đạo đức đang diễn ra trong tầng lớp ta và cả trong đội ngũ đảng viên, tư tưởng của Bác về đạo đức và pháp luật là những di sản cực kỳ quý mà Bác đã để lại cho chúng ta.
Họ không nghĩ rằng đối với Bác Hồ, yêu quý dân chúng thì phải nghiêm trị những kẻ gây tội ác với dân chúng. Những người ấy có ảo tưởng là họ nhân đạo hơn cả Bác Hồ. Có những vấn đề liên quan đến luật pháp, người ta biết đi tìm luật sư, tự mình lục vấn các điều luật.
Tổ quốc ngày ấy còn rất nghèo khổ, chẳng có gì đáng để thụt két và hoang toàng mà sao Bác Hồ đã sớm ngăn chặn những căn bệnh hiểm ấy? ngày nay, chúng ta mới càng thấy rõ thêm sự minh mẫn kỳ lạ của Bác. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Đại tá Trần Dụ Châu, vốn cũng là người cách mệnh, nhưng khi làm Cục trưởng Cục binh nhu đã lợi dụng chức phận, bớt xén phần cơm áo vốn đã rất thiếu thốn của lính ta để cùng đồng bọn sống phè phỡn, phung phí, trụy lạc.
Người cách mệnh không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được quần chúng". #. Nó phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm, chính. Nhìn lại thực tế lịch sử của dân tộc, chúng ta có thể thấy rõ: Chỉ những triều đại nào biết dựa vào dân, coi dân là gốc của nước, là sức mạnh "vừa đẩy thuyền vừa lật thuyền" thì triều đại đó mới phát huy được cả đạo đức và pháp luật, để chẳng những đứng vững được lâu, mà còn vượt qua được sóng gió, giữ cho đất nước được độc lập, nhân dân được tự do, thịnh vượng.
Chủ toạ Hồ Chí Minh là người đầu tiên đã xây dựng mối quan hệ chém đẹp giữa pháp luật và đạo đức. Đó là thời kỳ kết hợp hài hòa giữa đức trị và pháp trị ở đỉnh cao của nền văn hóa dân tộc.
I, NXB sự thực, Hà Nội, 1958, tr. Từ khi thực dân Pháp đặt chân lên giang sơn ta, nó muốn quản lý nước ta bằng pháp luật của nó, thứ luật pháp phục vụ cho ích lợi của giai cấp bóc lột, thứ pháp luật nhằm ổn định từng lớp cho hạp với lợi quyền của chủ nghĩa thực dân.
Nếu không đứng trên lập trường tiến bộ của dân tộc Việt Nam, không bền chí lý tưởng yêu nước, thương dân thì chẳng thể nào xây dựng được một nền pháp luật hợp với lợi ích của quần chúng hôm nay và tương lai, một nền pháp luật thật sự của dân, do dân, vì dân. Vì bận nhiều công việc chỉ đạo kháng chiến, Bác không đến dự được, nhưng Bác đã gửi Thư đến, ân cần dặn dò cán bộ ngành Tòa án: "Các bạn là những người phụ trách thi hành pháp luật.
Tình trạng tệ được phơi bày ngay ở trong giai đoạn cực thịnh thời Lê sơ. Lê Thánh Tông từng quở trách những quan viên "xét xử án kiện, lấy của đút thì nhiều, giữ lẽ công thì ít, có trường hợp để ứ đọng văn án đến ba, bốn năm; có trường hợp nha môn trên dưới đùn đẩy lẫn nhau, đổi trắng thay đen, cho trái làm phải, gian trá trăm cách, lý ngay không được tỏ bày, oan trái nhiều, sầu than lắm.
Bác nghiêm khắc đòi hỏi phải gạt bỏ những ông quan cách mệnh ấy đi và tuyên bố: Từ chủ toạ nước, các bộ trưởng cho đến cán bộ xã đều phải là đầy tớ của quần chúng. Xét về thực chất, đạo đức và luật pháp thời phong kiến là công cụ bảo vệ tuyệt đối lợi quyền chính trị - kinh tế của giai cấp phong kiến.
II, NXB Khoa học từng lớp, Hà Nội, 1985, tr. Chúng ta mãi mãi nắm vững tư tưởng này của Bác. Qua đó, có thể thấy: Bác Hồ rất đề cao phép nước, "đức trị" đi đôi với "pháp trị".
(3) Có người nghĩ rằng: Bác Hồ có một tình yêu thương sâu sắc và rộng khắp với mọi người, nên trong việc xử án phải có lòng rộng lượng, rộng lượng và cân nhắc để xử nhẹ những trường hợp này hay trường hợp khác.
(1) Với truyền thống lấy dân làm gốc, nhiều triều đại phong kiến đã sớm nhận thức được sự thống nhất giữa đạo đức và luật pháp, giữa đức trị và pháp trị.
Cách mạng Tháng Tám, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã xóa bỏ chính quyền phong kiến và thực dân, cũng đồng thời xóa bỏ tư tưởng đức trị của phong kiến và pháp trị của chủ nghĩa thực dân, để thay vào đó là đạo đức cách mạng và pháp luật của chế độ dân chủ quần chúng. Đối với những hành động phạm luật vi cảnh như đi trái đường, vứt rác, phóng uế, cãi nhau, đánh nhau, có nhẽ người dân lúc ấy còn nghiêm chỉnh hơn cả chúng ta bữa nay.
Bây giờ, Đảng ta đang khởi động một phong trào rộng lớn nhằm học tập và quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh trên mọi lĩnh vực hoạt động của cán bộ và nhân dân. Người đòi hỏi cán bộ cách mệnh phải sẵn sàng chịu đựng mọi gian khổ hy sinh, phải kiên tâm đấu tranh đến cùng vì sự nghiệp cách mệnh, phải coi đạo đức cách mệnh như phẩm chất đầu tiên của mình: "Cũng như sông có nguồn thì mới có nước, không có nguồn thì sông cạn.
480. Nhưng kẻ nào lạm dụng tình thương của Bác, làm hại đến tính mạng và tài sản của nhân dân, làm mất thanh danh, uy tín của Đảng và Nhà nước thì dù họ có là cách mệnh kỳ cựu, là bộ trưởng, thứ trưởng, là gì đi nữa vẫn phải đem ra xét xử theo đúng pháp luật.
GS VŨ KHIÊU. # Đã lại trở thành những quan cách mạng, ngày càng cách biệt và hách dịch với quần chúng. Lỗi ấy cũng nặng như lỗi Việt gian, mật thám. Theo Bác, hạnh phúc chân chính của con người không ở chỗ có nhà cao, cửa rộng, tiêu xài xa phí rồi đẩy con cháu vào con đường hưởng lạc và hư.
Đối với cán bộ, Thẩm phán Ngành Tòa án quần chúng, Bác luôn luôn dành cho nhiều tình cảm đặc biệt và răn dạy những điều bổ ích, thiết thực cho công tác xét xử của Tòa án quần chúng. 235. Bác khuyên cán bộ nên hạn chế những thèm muốn vật chất. Vụ án được khởi tố, đưa ra Tòa án quân sự, y bị lãnh án tử hình.
(3) Những Lời kêu gọi của Hồ chủ toạ, T. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Vụ án đã được thi hành. Rộng lượng với kẻ ác độc thì lại chính là một sự ác độc đối với quần chúng. Hồ Chí Minh không chỉ quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức, mà còn dành tâm huyết để xây dựng luật pháp.
Tuy nhiên, trong một thời kì dài, tổ chức pháp luật chưa được chặt, các bộ luật chưa được hoàn chỉnh. Quan tòa chưa được đào tạo có bài bản. Đây là một cuộc phổ quát đầu phiếu được tổ chức nhanh nhất, diễn ra sớm nhất, một kỷ lục chưa nhà nước nào đạt được kể từ sau khi lật đổ ách cai trị thực dân, đưa lực lượng chính trị của dân chúng lên cầm quyền.
(2) Đại Việt sử ký toàn thư, T. Tôi yêu cầu Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ biến đầu phiếu". #. Tháng 2-1948, Hội nghị Tư pháp toàn quốc được triệu tập. III, NXB Khoa học từng lớp, Hà Nội, 1993. Nhưng đạo đức và luật pháp phong kiến Việt Nam cũng có mặt tích cực của nó, góp phần quan trọng vào việc hình thành tinh thần trọng đạo đức và chấp hành luật pháp của dân chúng ta.
Thực tiễn ngày nay, có không ít đầy tớ của quần chúng. Hạnh phúc chân chính là cuộc sống giản dị với tình yêu thương gắn bó trong gia đình và ngoài từng lớp, là phát huy được trí óc và nhân tài trong sự nghiệp cao cả của dân tộc và nhân loại.
Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một quốc gia pháp quyền có hiệu lực mạnh là Nhà nước quản lý đất nước bằng luật pháp, là phải làm cho luật pháp có hiệu lực trong thực tại. Thời kỳ làm vua 38 năm của ông là thời kỳ sơn hà được ổn định về chính trị, vững vàng về quân sự.
Đó là những tấm gương của Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang Trung và nhiều vị vua hiền, tôi giỏi khác. Về mặt pháp trị, Lê Thánh Tông đã ban hành một bộ luật nức danh của Việt Nam, đó là Bộ luật Hồng Đức còn gọi là "Quốc triều hình luật".
Chúng ta biết rằng, luật pháp của chúng ta ngày nay lên đường từ nghĩa vụ và quyền lợi của dân chúng nên khác về căn bản so với luật pháp của chủ nghĩa thực dân, nhưng rõ ràng là, thống trị bằng luật pháp bao giờ cũng thiết thực và có hiệu quả hơn là cai trị chỉ bằng những lời răn dạy suông về đạo đức.
Chúng ta cũng nhớ lại câu nói của Bác Hồ cách đây gần một trăm năm: Trăm điều phải có thánh thần pháp quyền. Tr. Tuy nhiên, việc thi hành luật pháp dựa vào những văn bản chính thức như các bộ luật dân sự, hình sự khiến cho mọi người vì ích của bản thân đã phải có những hiểu biết tối thiểu về luật pháp.
Nhân dịp kỷ niệm 68 năm thành lập Ngành Tòa án (13-9), xin chúc mừng Ngành tư pháp ở Việt Nam, đặc biệt là các vị ngồi xử án đôi câu đối sau: Dân nước trông mong, Chánh án vững vàng như tiết diện Bác Hồ nhắc nhở, Pháp quyền minh mẫn tựa ngốc nghếch Hà Nội, ngày 12-8-2013 ----------- (1) Đại Việt sử ký toàn thư, T.
No comments:
Post a Comment